πριν 1 μήνας

1η Δεκεμβρίου 1913 – Η Ένωση της Κρήτης με τον Εθνικό Κορμό

Ένα ακόμα βήμα της Ελλάδας προς την Εθνική Ολοκλήρωσή της

πριν 1 μήνας

1η Δεκεμβρίου 1913 – Η Ένωση της Κρήτης με τον Εθνικό Κορμό

Ένα ακόμα βήμα της Ελλάδας προς την Εθνική Ολοκλήρωσή της

Εισηγητής
Δημήτρης Τραπεζιώτης
Κείμενο:

Σαν σήμερα 108 χρόνια πριν, την 1η Δεκεμβρίου 1913 έχουμε την επίσημη ένωση της Κρήτης με τον Εθνικό Κορμό. Η Κρήτη αποτέλεσε ένα από τα στρατηγικότερα σημεία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Το 1204, μετά την κατάλυση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας από τους Σταυροφόρους της Δ' Σταυροφορίας, η Κρήτη περιέρχεται στους Ενετούς έως το 1669 όπου και οι Οθωμανοί καταλαμβάνουν την Κρήτη.
Ο λαός της Κρήτης παρά τις διώξεις , την επιβολή δυσβάστακτων μέτρων και την προσπάθεια αλλοίωσης του πληθυσμού δεν έσκυψε το κεφάλι στους Οθωμανούς. Αδιάψευστη απόδειξη του φρονήματος των Ελλήνων της Κρήτης ήταν τα επαναστατικά κινήματα του 1692 και του 1770 (Επανάσταση του Δασκαλογιάννη).
Στην Εθνεγερσία του 1821, οι Έλληνες της Κρήτης συμμετείχαν ενεργά αλλά η όλη προσπάθεια απέτυχε λόγω της στάθμευσης μεγάλου όγκου Οθωμανικών στρατευμάτων εκείνη την περίοδο στην Κρήτη.
Μετά το πέρας της Εθνεγερσίας του 1821 και την δημιουργία του πρώτου ανεξάρτητου Ελληνικού Κράτους, οι Έλληνες της Κρήτης συνέχισαν τις προσπάθειές τους για την αποτίναξη του Οθωμανικού ζυγού και την ένωση της νήσου με την Ελλάδα. Το 1833 είχαμε την Επανάσταση του Μουρνιών, το 1841 την Επανάσταση των Χαιρέτη και Βασιλογεώργη,  την περίοδο 1866-1869 την Μεγάλη Κρητική Επανάσταση καθώς και το 1878 και το 1889 τις ομώνυμες επαναστάσεις. Την περίοδο 1897-1898 είχαμε την Μεγάλη Κρητική Επανάσταση η οποία κατόπιν επεμβάσεως των Μεγάλων Δυνάμεων οδήγησε προσωρινά στην αυτονομία της Νήσου.
Την περίοδο 1898-1913 η Κρήτη τελούσε υπό το καθεστώς της αυτονομίας υπό την επικυριαρχία του Σουλτάνου με ύπατο αρμοστή τον Πρίγκηπα Γεώργιο γιου του Βασιλέα της Ελλάδος Γεώργιου του Α'. Την περίοδο εκείνη αναδεικνύεται η φυσιογνωμία του τότε νεαρού δικηγόρου και μετέπειτα Πρωθυπουργού της Ελλάδος Ελευθέριου Βενιζέλου. Με αίτημα την ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα, ο Ελευθέριος Βενιζέλος διοργανώνει την Επανάσταση στον Θέρισο το 1905. Συνέπεια του κινήματος αυτού ήταν η παραίτηση του Ύπατου Αρμοστή Πρίγκηπα Γεώργιου και τοποθέτηση στην θέση του Αλέξανδρου Ζαΐμη.
Η νικηφόρα έκβαση των Βαλκανικών Πολέμων του 1912-1913 σε συνδυασμό με την αποτελεσματική διπλωματική πολιτική που ακολούθησε ως Πρωθυπουργός της Ελλάδος ο Ελευθέριος Βενιζέλος είχε σαν αποτέλεσμα την επίτευξη της Ένωσης της Κρήτης με την Ελλάδα. Η επίσημη Ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα θα πραγματοποιηθεί σε μια πανηγυρική εκδήλωση στα Χανιά την 1η Δεκεμβρίου 1913